جــــام خاطرات فوتبالی

از موهای بلند والدراما در جام 90، بازی‌های باجیو در 94، اشک‌های استیلی در 98 تا سیو بیرانوند در 2018، هر جام را با چه خاطراتی به ‌یاد می‌آوریم؟

نویسنده : سیدمصطفی صابری | روزنامه‌نگار

 
 
جام ‌جهانی جالب‌ترین رویداد ورزشی جهان است؛ هر چند المپیک اهمیت بیشتری دارد اما هیجان جام‌ جهانی فوتبال خیلی بیشتر است و خاطرات جالبی را شکل می‌دهد. به‌ طور مثال خیلی از دهه پنجاهی ها و شصتی‌ها فوتبال را با جام‌جهانی 1994 و روبرتو باجیو می‌شناسند؛ در همان جام خورخه کامپوس دروازه‌بان نه‌چندان مطرح مکزیک فقط به‌ خاطر لباسش مشهور شد. نفوذ جام‌جهانی آن‌قدر بالاست که  خیلی‌ها جالب‌ترین تصویری که از آن دارند بوسه‌های لوران بلان بر کله کچل فابین بارتز دروازه‌بان فرانسه در جام 98 بود. درحالی ‌که فوتبال لحظات حساس و بازیکنان تاثیرگذاری داشته، اما موزیک جام 90 برای خیلی‌ها خاطره‌انگیز است چون نگاه‌ها به ‌جای هرلحظه فوتبال، روی جام‌ جهانی متمرکز است. هر جام با یک سری خاطره همراه است و یک سری نماد در ذهن ما شکل می‌گیرد. مثل جام‌جهانی 1986 مکزیک و گل‌های مارادونا به انگلستان. از آن گل فردی با دریبل همه مدافعان حریف، تا گلی که به ‌دست خدا معروف شد. در این پرونده و در استقبال از نزدیک شدن به ‌جام ‌جهانی، می‌خواهیم ببینیم هرجام‌ جهانی با چه خاطراتی در ذهن ما حک شده است؟ برای این‌ که خاطرات مشترکی را بررسی کنیم از جام 1990 ایتالیا شروع کردیم تا به 2018 روسیه رسیدیم. در این خاطره بازی شیرین با ما باشید.

 

 

1990

 
  موزیک جذاب، هیگوئیتا و اشک ‌های مارادونا

جام 90 به میزبانی ایتالیا را با یک موزیک خوش ساخت می‌شناسیم. بُرد تیم گمنام کامرون مقابل آرژانتین قهرمان دوره قبل در افتتاحیه یکی از شگفتانه‌های جام در همان بدو امر بود. آرژانتین تیم متوسطی بود که با جادوی مارادونا و پنالتی‌ها تا فینال رفت. خاطرات دیگری هم از این جام داریم مثل خروج‌های عجیب و جذاب رِنه هیگوئیتا دروازه‌بان پرحاشیه کلمبیا که چند سال بعد به اتهام همکاری با کارتل‌های مواد مخدر زندانی شد، یا رقص‌های بامزه روژه میلا مهاجم مُسن کامرون بعد از گلزنی، حتی موهای فرفری و بلند کارلوس والدراما کاپیتان کلمبیا، همین ‌طور توپ خاصی که طرحش روی همه توپ‌های بادی ارزان‌قیمت بازار کپی شده بود. البته این دوره از جام‌جهانی همزمان شد با زلزله تلخ در رودبار و منجیل. چند نفر از بازیکنان تیم ‌ملی آلمان از جمله یورگن کلیزمن مهاجم موطلایی آن‌ها، در اقدامی زیبا ضمن فعالیت هایی به زلزله‌زدگان کشورمان کمک کردند. جام با قهرمانی تیم آلمان تمام شد، ماتئوس جام را بالای سر برد، مارادونا کاپیتان آرژانتین اشک می‌ریخت و زبان بدن و نوع ژست‌های داور فینال هم تا مدت‌ها ورد زبان‌ها بود. البته داوری فینال جام خیلی بحث برانگیز بود. این جام را با تیم خوش‌تیپ ایتالیا به ‌یاد می‌آوریم، با سبک بازی جالب انگلیسی و هافبک پرانرژی‌شان گاسکوین و حس خوبی که تماشای فوتبال در خانه فک و فامیل با تلویزیون رنگی داشت؛ چون هنوز خیلی از خانواده‌های ایرانی تلویزیون رنگی نداشتند.

 

 

1994

 
  ترور اسکوبار، رقص به‌به‌تو و محبوبیت باجیو
این جام به میزبانی آمریکا برگزار شد. گلزنی نیجریه و درددل‌های مهاجم این تیم با تور دروازه در حال اشک ریختن یکی از خاطرات پررنگ ما از این جام است. گل ‌به‌خودی اسکوبار مدافع کلمبیا و بعد ترورش در خیابان توسط مافیای شرط‌بندی خاطره تلخ ماست. از 94 لباس جالب خورخه کامپوس دروازه‌بان کوتاه قامت مکزیک را به ‌یاد داریم. در همین جام بود که دوپینگ مارادونا حین برگزاری  مسابقات مثبت اعلام و از ادامه مسابقات محروم شد. مدل موی جالب آلکسی لالاس بازیکن تیم ‌ملی آمریکا یکی از خاطرات جالب ما از جام است. برزیل با درخشش زوج خط‌ حمله‌اش به‌به‌تو و روماریو قهرمان شد. اما گئورگی حاجی از رومانی و به‌خصوص روبرتو باجیو از ایتالیا بازیکنان محبوب جام شدند. برخلاف همیشه ایتالیا به‌ خاطر باجیو، مالدینی، پاگیلوکا و... در ایران محبوب‌تر از برزیل بود و پنالتی باجیو که به ‌اوت رفت ایرانی‌ها هم به اندازه ایتالیایی‌ها مغموم بودند. آلمان قهرمان دوره قبل مقابل بلغارستان حذف شد و گل لچکوف به آلمان یکی از به ‌یاد ماندنی‌ترین صحنه‌های این جام بود.

 

 

1998

 
استیلی، زیدان، کله بارتز  
بعد از مدت‌ها انتظار تیم‌ ملی کشورمان را در جام ‌جهانی می‌دیدیم. همه انتظار یک بازی دست‌وپا بسته از تیم ما مقابل یوگسلاوی داشتند، اما بارها تا مرز شکست حریف قدر اروپایی جلو رفتیم و با بدبیاری روی یک ضربه ایستگاهی گل خوردیم. گل استیلی به آمریکا و اشک‌هایش تصویری ماندگار در ذهن چند نسل از فوتبال ملی ماست. بقیه جام بدون ایران باز هم شیرین و جذاب بود. درگیری بکام و سیمئونه در بازی انگلستان و آرژانتین از صحنه‌های ماندگار و بحث ‌برانگیز جام بود. دو گل یک شکل و جالب زیدان در فینال، مصدومیت رونالدو فوق ‌ستاره برزیل در برخورد با بارتز و  در کنار همه این‌ها، بوسه‌های بلان به کله کچل بارتز یکی از خاطرات بامزه این جام بود. در این جام برای اولین بار قبل و بعد از بازی، غیر از یک مجری، یک گزارشگر و کارشناس فنی و داوری به استودیو می‌آمدند تا بازی‌ها را از جنبه‌های مختلف به شکل مفصل تری تحلیل کنند. پوشش بازی‌ها در ایران بهتر شده بود. شبکه 3 برخلاف جام قبل در بیشتر نقاط ایران پخش می‌شد. نسل تازه‌ای از فوق ستاره‌ها به میدان آمده ‌بودند. تیم کرواسی با بلاژویچ سوم شد و پدیده جام. بلاژویچ سه سال بعد با دستیارش برانکو به فوتبال ایران آمدند؛ اما در راهی کردن تیم ملی به جام 2002 ناکام بودند.

 

 

2002    رسوایی داوری، کله رونالدو و تمارض ریوالدو

 
یک جام عجیب با میزبانی مشترک، رسوایی داوری به نفع یکی از میزبانان یعنی کره، حذف بزرگان، رسیدن کره و ترکیه تا نیمه ‌نهایی، کله نیمه کچل و زشت رونالدو، حسن ساس بازیکن ترکیه که تلفظ درست اسمش برای گزارشگرها دردسرساز بود و ناچار بودند شین را به سین تغییر دهند، اخم‌های اولیور کان که ستاره آلمان‌ها تا فینال بود، مشت‌های تراپاتونی به اتاقک شیشه‌ای در اعتراض به داوری حین بازی با کره‌ جنوبی و... و یکی از اتفاقات جالب این جام تمارض ریوالدو در بازی با ترکیه بود. ریوالدو برای کرنر به گوشه زمین رفت. بازیکن ترکیه خیلی ساده توپ را به سمتش پاس داد تا کرنر زده شود اما ستاره برزیلی که معمولاً اهل حاشیه نبود صورتش را طوری گرفت که داور مجاب شد بازیکن ترکیه به عمد توپ را به صورتش شوت کرده. جام با قهرمانی برزیل تمام شد و رونالدو 8 گل زد تا یکی از آقای گل‌های بسیار موفق جام باشد، اما اولیور کان که در فینال گل بدی هم خورده بود بهترین بازیکن جام شد.

 

 

2006

 
    دعوا ناموسی شد
این جام پر بود از بازی‌های پرحاشیه. وین رونی و کریس رونالدو یک درگیری عجیب در بازی پرتغال و انگلستان داشتند که تا مدت‌ها راجع به آن بحث بود؛ علی کریمی ستاره آن روزهای تیم ملی هم در اعتراض به تعویضش به وسایل کنار زمین لگد محکمی زد. اما اوج درگیری‌ها در فینال رخ داد، جایی که مارکو ماتراتزی مدافع ایتالیا به خانواده زیدان بی‌احترامی کرد و زیزوی دوست‌ داشتنی در آخرین و شاید مهم‌ترین بازی عمرش از کوره در رفت و با کله زد توی قفسه سینه مارکو. پنالتی چیپ زیدان به بوفون در همین فینال یکی از اتفاقات به ‌یاد ماندنی جام بود. این جام با قهرمانی ایتالیا به‌پایان رسید. بازی هلند و پرتغال در این جام با 16 کارت زرد و 4 کارت قرمز یکی از خشن‌ترین و جذاب‌ترین بازی‌های تاریخ جام ‌جهانی بود، سطح خشونت بازی چنان بالا بود که رقابت فوتبالی به نبرد نورنبرگ (شهر محل بازی در آلمان) معروف شد

 

 

2010

 
    سر و صدای ووزولا و تهدید القاعده
این جام در حالی در آفریقای جنوبی برگزار شد که القاعده تهدید کرده بود مسابقات را به خاک و خون خواهد کشید. صدای کرکننده شیپورهای معروف کشور میزبان در دست تماشاگران یعنی ووزولا در آغاز هر بازی حتی هنگام تماشا در خانه هم آزار دهنده بود. لوگوی مسابقات طراحی جالبی داشت. یک نوجوان سیاه‌پوست که در حال هدزدن است و گردش سرش شبیه نقشه قاره آفریقا شده. توپ ‌های جابولانی در این مسابقات استفاده شد و تا آن زمان یکی از متفاوت‌ترین توپ‌های مسابقات از حیث طراحی بود. اتفاق جالب این ‌دوره ظهور یک پدیده دریایی به نام ‌پُل بود. یک هشت ‌پای عجیب که شهرت جهانی پیدا کرد و نتیجه مسابقات را پیش‌ بینی می‌کرد. قبل از بازی‌ها یک شرکت رایانه‌ای هم با یک الگوریتم پیچیده پیش ‌بینی کرد اسپانیا قهرمان خواهد شد. بازی اول و باخت اسپانیا بستر شوخی با الگوریتم را ایجاد کرد اما ماتادورها با گل لحظه آخری اینیستا مقابل لاله‌های نارنجی هلند قهرمان شدند. بازی اروگوئه و غنا در همین جام بود، رقابتی شگفت‌انگیز و دراماتیک، لحظات پایانی سوارز مهاجم اروگوئه با دست توپ را از روی خط بیرون کشید. پنالتی غنا به تیر خورد و لحظاتی بعد اروگوئه در پنالتی‌ها غنا را شکست داد و به مرحله بعد صعود کرد.

 

 

2014

 
    چقدر خوب بودیم ما

بازی ایران و آرژانتین یکی از بهترین نمایش‌های تیم کشورمان در تاریخ جام‌جهانی بود که با بدشانسی در دقیقه 93 تبدیل به‌ باخت شد. در حالی ‌که داور یک پنالتی مسلم را برای ما نگرفت و موقعیت‌های خوبی هم روی دروازه حریف داشتیم. تیپ جالب علیرضا حقیقی دروازه‌بان ما در جام در سطح جهانی بازتاب داشت. گل لمپارد به آلمان که کاملاً از خط رد شده بود اما اعلام نشد حاشیه بزرگ جام بود. در این جام شاهد یک گل استثنایی هم بودیم، رابین فن‌ پرسی با یک شیرجه دیدنی دروازه کاسیاس را در بازی اسپانیا و هلند باز کرد. این جام به ‌میزبانی برزیل برگزار شد. هنرمندان ایرانی در جایگاه تماشاگران حاضر بودند و ترددشان با شلوارک در خیابان‌های برزیل حاشیه‌هایی در فضای مجازی ایجاد کرد. اما گل سرسبد خاطرات ما از جام شکست 7 بر یک برزیل میزبان از آلمان بود. آلمانی که می‌توانست حتی تا 10 گل هم بزند اما در بین دو نیمه و در رختکن تصمیم گرفته بودند میزبان را در حضور تماشاگرانش بیشتر از این تحقیر نکنند.
 آلمان در فینال با شکست آرژانتین قهرمان جام شد. مسی با چهره مغموم جایزه بهترین بازیکن جام را گرفت و تمام.

 

 

2018    شیرجه علی بیرو و ظهور امباپه

 
این جام برای ما با چند شگفتی همراه بود. در یک بازی فاجعه‌آمیز مقابل مراکش با خوش شانسی نه ‌تنها نباختیم، بلکه در لحظه آخر با گل ‌به‌خودی مهاجم مراکش برنده از زمین خارج شدیم. بازی خوب و مصدومیت امید ابراهیمی از ناحیه دنده در این بازی خاطره انگیز شد. مقابل اسپانیا با دفاع اتوبوسی در حال ثبت کلین شیت بودیم که روی یک اتفاق گل خوردیم. گل سعید عزت‌اللهی روی VAR مردود اعلام شد. خیابانی در یک صحنه گفت سعید ما اسپانیایی بلده و سوژه خنده را جور کرد. در بازی با پرتغال بیرانوند با مهار پنالتی کریس رونالدوی از خودراضی تبدیل به قهرمان شد. رسانه‌های جهان زندگی سخت و کارگری او را در روزهای نوجوانی منعکس کردند. درگیری‌های کنار زمین کی‌روش با مربی حریف از خاطرات جالب این جام بود. اما لحظه تلخ حذف ما در دقیقه پایانی بود؛ وقتی که طارمی توپ را در موقعیت مسلم گلزنی با دستپاچگی به بیرون زد. ما که چهار سال قبل برای باخت آبرومندانه مقابل آرژانتین به خیابان‌ها ریخته بودیم بابت مساوی با پرتغال حسابی مغموم بودیم. اما جام خاطرات بامزه‌ای هم داشت. مثل لحظه‌ای که بازیکن بلژیک بعد از گل تیمش توپ را به ‌هوا شوت کرد اما توپ به تیر خورد و بعد هم به صورتش برخورد کرد. گل پنجم روسیه به عربستان و قیافه مضحک ولیعهد عربستان از لحظات جالب جام بود. غلت زدن‌ها و تمارض ‌های نیمار به سوژه میم‌ها و گیف‌های شبکه‌های اجتماعی تبدیل شد. این جام  گل به خودی های زیادی هم داشت. اما اولین جامی هم بود که با فناوری VAR برگزار شد. تیم ملی کشورمان هم برای اولین‌ بار هم بیشترین امتیاز را در مقایسه با بقیه ادوار کسب کرد، هم هیچ ‌گلی در جریان بازی توسط بازیکنان خودی به ثمر نرساند. دو گل ما یکی گل‌ به خودی عزیز بوالهدوز بود و یکی هم پنالتی کریم انصاری ‌فرد به پرتغال. حالا از الان باید به انتظار بنشینیم و ببینیم جام 2022 قطر چه خاطراتی را رقم می‌زند. تیم ما در گروه دشواری است و هنوز تکلیف سرمربی‌اش هم معلوم نیست.

 

 
منبع: خراسان

20 شهریور, 1401 19:57